Wydarzenia

INSTRUMENTY DĘTE – INSTRUMENTY KLAWISZOWE ‘Made in America’

MADE IN AMERICA

Koncert muzyki amerykańskiej

Wykonawcy:

Andrzej Łęgowski – flet, Joanna Balewska – fortepian, Magdalena Jakubska-Szymiec – saksofon, Renata Witczak – fortepian, Paweł Kroczek – klarnet, Joanna Szymczewska – skrzypce, Małgorzata Sajna-Mataczyńska – fortepian

Program:

Arthur Foote – Trois Pièces pour flute et piano op. 31

                         I. Aubade villageoise

                        II. Mélodie

                       III. Pastorale

Andrzej Łęgowski – flet, Joanna Balewska – fortepian

Leo Brouwer – La region mas transparente

                        I. Lento

                      II. Movido

Andrzej Łęgowski – flet, Joanna Balewska – fortepian

Lowell Liebermann – Sonata na flet i fortepian op. 23

                                   I. Lento con rubato

                                 II. Presto energico

Andrzej Łęgowski – flet, Renata Witczak – fortepian

Robert Muczyński – Sonata na saksofon altowy i fortepian op. 29

                                 I. Andante maestoso

                               II. Allegro energico

Magdalena Jakubska-Szymiec – saksofon, Renata Witczak – fortepian

Richard Faith – Fantasy Trio nr 1 na klarnet, skrzypce i fortepian

                           I. Andante espressivo

                         II. Vivace

Paweł Kroczek – klarnet, Joanna Szymczewska – skrzypce, Małgorzata Sajna-Mataczyńska – fortepian

Arthur Foote (ur. 1856 Salem, zm. 1937 Boston), pierwszy znany amerykański kompozytor całkowicie wykształcony w Stanach Zjednoczonych (Harvard University), ceniony pianista, organista i pedagog (New England Conservatory), autor licznych utworów fortepianowych, kameralnych i orkiestrowych, współautor pracy teoretycznej pt. „Nowoczesna harmonia w teorii i praktyce” (Boston 1905). Styl twórczości Foota David Ewen opisał jako „całkowicie liryczny, z rozległymi majestatycznymi melodiami, romantyczny w swych patetycznych nastrojach, i klasyczny w strukturze, stanowiący refleks trwającej przez całe jego życie adoracji dla Brahmsa i Wagnera.” Muzyka Foota, choć oryginalna, wiele również zawdzięcza Chopinowi, Mendelsshonowi i Schumannowi. Romantycznym duchem przepojone są również Trois Pièces op. 31, dedykowane przyjacielowi Augustowi Sautet. Utwory z opusu 31 wydane zostały w 1896 r. w dwóch wersjach: na obój lub flet z towarzyszeniem fortepianu.

Leo Brouwer (ur. 1939 Havana), kubański kompozytor, dyrygent i gitarzysta, studiował w Stanach Zjednoczonych (Hartford University, Juilliard School). Poza licznymi utworami gitarowymi w jego dorobku kompozytorskim znajduje się muzyka symfoniczna, kameralna, koncerty instrumentalne, muzyka solowa na fortepian, wiolonczelę, perkusję oraz muzyka filmowa. W jego twórczości jak dotąd wyróżniono trzy okresy: I (od 1954 r.) – z przewagą muzyki gitarowej opartej na klasycznych wzorach formalnych oraz miejscowej kulturze popularnej, II (lata 60., po rewolucji kubańskiej) – okres awangardowy (eksperymenty z postserializmem i aleatoryzmem) związany z wizytą kompozytora na Warszawskiej Jesieni w 1961 r. (inspiracja muzyką Pendereckiego, Bairda, Busottiego), III (późne lata 70.) – powrót do korzeni afro-kubańskich, synteza elementów tradycyjnych technik z minimalizmem, droga określana przez samego kompozytora jako „Nowa Prostota”. W utworze La region mas transparente z 1982 roku Brouwer odwołuje się do dwóch źródeł literackich: powieści Carlosa Fuentesa o tym samym tytule (Kraina najczystszego powietrza) oraz poematów Netzahualcoyolta (Nienasyconego Kojota), azteckiego króla i poety (1402-1472), twórcy tzw. „Złotego Wieku” w Texacoco. W nawiązaniu do wymienionych źródeł każda z części opatrzona jest epigramem: cz. I „Sprawię, że te pałki zabrzmią głośniej i zaczną śpiewać”, cz. II – „Brzmiący rytm stał się tańcem, a taniec przemienił się w zbiorowe uniesienie”.

Lowell Liebermann (ur. 1961 New York), kompozytor, pianista i dyrygent, twórca muzyki fortepianowej, kameralnej, wokalnej (w tym także chóralnej), orkiestrowej, koncertów instrumentalnych oraz oper. Należy do najczęściej wykonywanych i nagrywanych żyjących kompozytorów amerykańskich. Przez „New York Times” określony został jako w równym stopniu tradycjonalista i innowator.
Sonata na flet i fortepian op. 23 skomponowana została w 1987 r. na zamówienie flecistki Pauli Robinson, a jej prawykonanie miało miejsce na Spoleto Festival Chamber Music Series w 1988 r. (Paula Robinson, Jean-Yves Thibaudet). W 1989 r. Sonata uznana została przez National Flute Assosiation za jeden z „najlepszych nowo publikowanych utworów”. Od tego czasu należy ona do najczęściej wykonywanych kompozycji Liebermanna. Nagroda otrzymana w 1989 r. pociągnęła za sobą również zamówienia (Sir Jamesa Galwaya) na kolejne utwory, w których obsadzie znalazł się flet. W ten sposób powstały: Trio nr 1 na flet, wiolonczelę i fortepian op. 32 (1990), Koncert na flet i orkiestrę op. 39 (1992), Koncert na flet, harfę i orkiestrę op. 48 (1995). Z Sonatą na flet i fortepian op. 23 związany jest również wątek autobiograficzny – stanowi ona swego rodzaju wspomnienie dwóch pobytów kompozytora w Bayreuth oraz podziękowanie dla wnuczki Wagnera Friedelind. Zostały one wyrażone w cz. I Sonaty poprzez aluzję do dwóch fragmentów z III sceny III aktu Walkirii Wagnera – Leb’wohl, du kühnes, herrliches Kind oraz Loge, hor! Lausche hieher!Feuerzauber.

Robert Muczyński (ur. 1929 Chicago, zm. 2010 Tucson), pianista i kompozytor, jako pedagog związany z DePaul University i Roosevelt University w Chicago, Loras Collage w Dubuque (Iowa) oraz University of Arizona w Tucson. W jego dorobku kompozytorskim znajdują się muzyka fortepianowa, kameralna, orkiestrowa i filmowa.
Sonata na saksofon altowy i fortepian op. 29 należy do najpopularniejszych utworów Muczyńskiego, obok Sonaty na flet i fortepian op. 14 (1961) oraz Time Pieces na klarnet i fortepian op. 43 (1984), i doskonale egzemplifikuje styl muzyczny kompozytora, łączący w sobie powściągliwy liryzm z żywiołową rytmiką, neoklasyczne struktury i współczesny koloryt harmoniczny, a także inspiracje twórczością Bartóka, Pistona, Barbera, Bernsteina oraz muzyką jazzową. Sonata na saksofon altowy i fortepian op. 29 powstała w 1970 r., a jej prawykonanie odbyło się tego samego roku na II Światowym Kongresie Saksofonowym w Chicago. Trent Kynaston, saksofonista klasyczny i jazzowy, który był pierwszym wykonawcą Sonaty, wspomina: „Muczyński napisał dwie pierwsze części, szybką i wolną, i podczas obmyślania trzeciej odwrócił dwie ukończone części i uznał Sonatę za skończoną.” Tytuł roboczy brzmiał Pustynne szkice, gdyż utwór zainspirowany został pustynnym pejzażem okolic Tucson, gdzie od lat 60. mieszkał kompozytor. Później, pod wpływem sugestii Trenta Kynastona, tytuł ten został zmieniony.

Richard Faith (ur. 1926 Evansville), pianista (triumfator The Musical Arts Auditions), pedagog, kompozytor, autor licznych utworów fortepianowych, koncertów instrumentalnych, dzieł orkiestrowych, kameralnych, wokalno-instrumentalnych, oper oraz pieśni, związany z University of Arizona w Tucson. Fortepian i kompozycję studiował m. in. w Konserwatorium św. Cecyli w Rzymie (stypendium Fulbrighta). Pobierał również lekcje prywatne u Paula Hindemitha i Sergiusza Rachmaninowa. Faith określany jest mianem melodysty i neoromantyka. Od 1981 r. jego kompozycje nieprzerwanie nagradzane są przez American Society of Composers, Authors, and Publishers.
W konwencji romantycznej utrzymane jest również Fantasy Trio no 1. Pierwszymi jego wykonawcami było Trio da Camera z Waszyngtonu, a jego premiera miała miejsce w londyńskiej Wigmore Hall w 1976 r. Później ten sam zespół dokonał pierwszego nagrania utworu. Faith przewidział dla swej kompozycji dwie obsady: w drugiej wersji klarnet zastąpiony został przez obój.

opracowanie – Joanna Balewska

Opieka merytoryczna: Katedra Instrumentów Dętych i Akordeonu